
Κρητικό Λεξικό · Άρθρα
Κουζουλός, παντέρμος και ινάτι: χαρακτήρας και συναισθήματα
Η τρέλα, το πείσμα, η νοσταλγία και ο συμβιβασμός, με τις κρητικές λέξεις τους.
Το κουζουλός, ο τρελός, το στηρίζουν η Τσάκωνα και ο Κοντοσόπουλος, και εμφανίζεται και σε μια παροιμία από την Ανώπολη των Σφακίων στο Αρχείο Παροιμιών της Ακαδημίας Αθηνών.
Δίπλα του το λεξικό έχει λέξεις για το πείσμα, τη ντροπή, τη νοσταλγία και τον συμβιβασμό μετά τον καβγά.
Κουζουλός, mad, is supported by Tsakona and Kontosopoulos, and it also appears in a proverb from Anopoli in Sfakia held in the Academy of Athens proverb archive.
Beside it the dictionary has words for stubbornness, shame, longing and making peace after a quarrel.
Τρέλα και πείσμα
- κουζουλόςkouzoulosτρελός, παλαβός
- κουζουλάδαkouzouladaτρέλα
- τροζόςtrozosτρελός
- ινάτιinatiπείσμα
- μανίζωmanizoθυμώνω
- σύλλαθοςsyllathosκάτι εντελώς λάθος
Καρδιά και έγνοια
- παντέρμοςpantermosκαημένος
- αθηβολήathivoliνοσταλγική ανάμνηση, έγνοια
- μπεγεντίζωmpegentizoμου αρέσει
- καερέτιkaeretiυπομονή, βοήθεια
- εξάexaη ησυχία μου
- γίβενταgiventaντροπές
Καβγάς και σασμός
- μαλιέςmaliesκαβγάδες
- μαλιχουλέςmalichoulesφασαρία
- σασμόςsasmosσυμβιβασμός, διευθέτηση διαφοράς
- βέραveraανακωχή, συμφιλίωση
Χαρακτήρες
- ανερούβαλοςanerouvalosαπρόσεκτος
- σκαιβόςskaivosαδέξιος, ακοινώνητος
- γουρλήςgourlisτυχερός
- παρατήρημαparatirimaπρόληψη, κακός οιωνός
Ξέρεις κάποια από αυτές τις λέξεις αλλιώς, ή μια λέξη που λείπει; Γράψε μας στο hello@justgold.gr.
Πηγές
- TSA Τσάκωνα (2006), «Κρητική και άλλες νότιες διάλεκτοι», Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα
- KONE Κοντοσόπουλος, «Η Κρητική Διάλεκτος», απόσπασμα στο e-thrapsano.gr
- TWIN 3ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, Κρητικό γλωσσάρι, Erasmus+ «My Heritage, Our Future», 2019 έως 2021
- TRU Trudgill, «Sfakian Dialect», Sfakia-Crete.com
- KONAT Κοντοσόπουλος (1988), Γλωσσικός Άτλας της Κρήτης, απόσπασμα στην Πύλη
- STR Στρατιδάκης (2019), Πρακτικά MGDLT7, σ. 186 έως 192
- KAC Kaczyńska και Witczak (2019), Further Turkish Loanwords in the Cretan Dialect, Folia Orientalia 56
- KAC14B Kaczyńska (2014), Remarks on a Cretan gloss in the Hesychian lexicon, Graeco-Latina Brunensia 19(2)
- DET Δετοράκης (1989), «Παρατηρήσεις σε λέξεις κρητικών κειμένων», Αριάδνη 5