Κρητικό Λεξικό · Άρθρα
Κοπέλι και κοπελιά: η οικογένεια και οι άνθρωποι
Τα παιδιά, οι νονοί, οι σύντεκνοι και η παρέα, με τις λέξεις που χρησιμοποιούν οι Κρητικοί για τους δικούς τους.
Το κοπέλι είναι το παιδί, συνήθως το αγόρι, και η κοπελιά είναι το κορίτσι. Ο Trudgill σημειώνει ότι ο τόνος κάνει τη διαφορά: κοπελιά στο τέλος είναι το κορίτσι, ενώ κοπέλια με τον τόνο πιο πίσω είναι τα αγόρια.
Γύρω από την οικογένεια στέκονται οι νονοί και οι σύντεκνοι, οι συνομήλικοι και η παρέα. Το λεξικό έχει λέξεις για όλους.
Κοπέλι is a child, usually a boy, and κοπελιά is a girl. Trudgill notes that the stress makes the difference: κοπελιά stressed at the end is the girl, while κοπέλια stressed earlier are the boys.
Around the family stand the godparents and co godparents, people of the same age and the circle of friends. The dictionary has words for all of them.
Παιδιά και άνθρωποι
- κοπέλιkopeliτο παιδί, συνήθως το αγόρι
- κοπελιάkopeliaτο κορίτσι
- άθρωποςathroposο άνθρωπος
- νομάτοιnomatoiάνθρωποι
- ντελικανήςntelikanisνέος άντρας (σημασία από KONAT χάρτη «νεαρός», μορφή dεnikalís)
- τζυμπραγόςtzympragosδίδυμος
- αμπλάamplaαδερφή
Νονοί και σύντεκνοι
- σάντολοςsantolosνονός
- σύντεκνοςsynteknosκουμπάρος από βάφτιση
- φιλιότσοςfiliotsosβαφτιστικός
- λογοσταίνομαιlogostainomaiαρραβωνιάζομαι
Η παρέα και η γειτονιά
- πατούλιαpatouliaπαρέα
- σόκαιροςsokairosσυνομήλικος
- απεναντινόςapenantinosαυτός που μένει απέναντι
Ξέρεις κάποια από αυτές τις λέξεις αλλιώς, ή μια λέξη που λείπει; Γράψε μας στο hello@justgold.gr.
Πηγές
- TSA Τσάκωνα (2006), «Κρητική και άλλες νότιες διάλεκτοι», Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα
- TRU Trudgill, «Sfakian Dialect», Sfakia-Crete.com
- TWIN 3ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, Κρητικό γλωσσάρι, Erasmus+ «My Heritage, Our Future», 2019 έως 2021
- KONE Κοντοσόπουλος, «Η Κρητική Διάλεκτος», απόσπασμα στο e-thrapsano.gr
- KONA Κοντοσόπουλος, «Αθησαύριστες κρητικές λέξεις», Αριάδνη