
Κρητικό Λεξικό · Άρθρα
Εδά, οψές και ταχιά: οι λέξεις του χρόνου
Τώρα, χθες, αύριο, φέτος και πέρσι: πώς μετρούν τον χρόνο τα κρητικά.
Το εδά, το τώρα, το στηρίζουν δύο πηγές: η Τσάκωνα και ο Trudgill, που το γράφει edhá. Γύρω του υπάρχει ολόκληρο λεξιλόγιο για το χθες, το αύριο και το φέτος.
Αρκετές από αυτές τις λέξεις, οφέτος, οπέρσις, ογλήγορα, μοιάζουν με τις λέξεις των νέων ελληνικών με ένα φωνήεν παραπάνω στην αρχή. Τις καταγράφει η Τσάκωνα στο κεφάλαιο για τη μορφολογία.
Εδά, now, has two sources: Tsakona and Trudgill, who writes it edhá. Around it sits a whole vocabulary for yesterday, tomorrow and this year.
Several of these words, οφέτος, οπέρσις, ογλήγορα, look like their Standard Greek counterparts with an extra vowel at the start. Tsakona records them in her section on morphology.
Τώρα και αμέσως
- εδάedaτώρα
- ίδια δα τώραidia da toraαμέσως τώρα
- για μιαςgia miasαμέσως
- ντελόγοntelogoαμέσως
- ογλήγοραogligoraγρήγορα
- στάξηstaxiλίγο, λίγη ώρα
Χθες, αύριο, φέτος
- οψέςopsesχθες
- οψάργαςopsargasχθες το βράδυ
- ταχιάtachiaαύριο, μιαν άλλη φορά
- οφέτοςofetosφέτος
- οπέρσιςopersisπέρσι
Η ζωή
- μιτσόταmitsotaπαιδική ηλικία
Ξέρεις κάποια από αυτές τις λέξεις αλλιώς, ή μια λέξη που λείπει; Γράψε μας στο hello@justgold.gr.
Πηγές
- TSA Τσάκωνα (2006), «Κρητική και άλλες νότιες διάλεκτοι», Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα
- TRU Trudgill, «Sfakian Dialect», Sfakia-Crete.com
- TWIN 3ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, Κρητικό γλωσσάρι, Erasmus+ «My Heritage, Our Future», 2019 έως 2021
- DET Δετοράκης (1989), «Παρατηρήσεις σε λέξεις κρητικών κειμένων», Αριάδνη 5
- KONA Κοντοσόπουλος, «Αθησαύριστες κρητικές λέξεις», Αριάδνη